آجیل برای نوزاد از چند ماهگی بدهیم؟ (معرفی خواص و دانه های مفید)

از آنجایی که مغزها یکی از انواع مواد غذایی آلرژی زا هستند، این نگرانی برای والدین وجود دارد که نوزاد دچار حساسیت به آجیل نباشد؟ از طرفی می‌دانیم که مغزها و دانه‌ها سرشار از فیبر، پروتئین و چربی‌های گیاهی هستند، که همه آنها برای رشد و تکامل نوزاد ضروری‌ست. برای پاسخ به سوالاتتان همراه ما باشید. ابتدا به معرفی خواص بی‌نظیر آجیل و دانه‌ها می‌پردازیم سپس زمان مناسب و روش‌های درست  اضافه کردن مغزها و دانه‌ها به نوزادان را شرح می‌دهیم و در ادامه دستورهای غذایی خوشمزه آجیلی برای نوازد را معرفی می‌کنیم.

خواص آجیل‌ برای رشد و سلامت نوزاد

مغزها منبع خوبی از چربی‌های گیاهی هستند که برای رشد و تکامل بدن نوزاد مفیدند. آجیل‌ها همچنین دارای ویتامین‌ها و مواد معدنی دیگری از جمله:کلسیم، آهن، فولات (که برای متابولیسم عالی است)، ویتامین E و روی (یک آنتی‌اکسیدان قوی) هستند. در دامه هریک را جداگانه بررسی می کنیم. 

• گردو به طور خاص حاوی اسیدهای چرب امگا-۳ بیشتری است که برای توسعه مغز و چشم مهم هستند.
• بادام هندی نیز منبع خوبی از چربی‌های امگا، و همچنین مس (که برای جذب آهن ضروری است)، منیزیم، و اسیدهای آمینه است که رشد سلول‌ها را تقویت می‌کند.
• بادام یک منبع عالی از فیبر، پروتئین گیاهی، و چربی‌های تک‌اشباع (نوعی چربی سالم برای قلب که در دیگر سوپرفودها مانند آووکادو و روغن زیتون یافت می‌شوند) است. 
• بادام زمینی منبعی غنی  از چربی، آهن، پروتئین، و ریزمغذی‌هایی مانند مس، روی، و ویتامین‌های E و B است. که از قلب کودک محافظت می‌کند، متابولیسم بدن را حمایت و به تکامل مغز کمک می‌کند.
• پسته فراهم کننده پروتئین، فیبر و ویتامین‌ها و مواد معدنی مختلف است و آهن بالایی دارد.
• فندق سرشار از ویتامین E و ویتامین‌های گروه B، که از سلامت کلی بدن محافظت می‌کند.

دانه‌های مفید برای رشد نوزادان

بذر کتان: سرشار از اسیدهای چرب امگا-۳ و لیگنان‌ها، یک ترکیب گیاهی با اثرات تقویت کننده سلامتی. بهتر است به صورت آسیاب شده استفاده شود، که هضم آن آسان‌تر باشد.

کنجد: غنی از کلسیم و روی.

دانه کدو تنبل/پپیتا: منبع خوبی از آهن، روی و منیزیم.

دانه آفتابگردان: دارای ویتامین E و سلنیوم بالا.

دانه چیا: منبع عالی فیبر و اسیدهای چرب امگا-۳.

دانه شاهدانه: حاوی تمام اسیدهای آمینه ضروری و سرشار از چربی‌های سالم است.

برای نوزادان، به طور کلی توصیه می‌شود از دانه‌های خام، کاملاً آسیاب شده (یا به شکل پودر) و مخلوط شده با شیر مادر یا شیر خشک یا ماست استفاده کنید. همچنین می‌توانید از کره دانه صاف مخلوط با آب گرم استفاده کنید. دانه‌های بو داده بهتر است بعداً، هنگامی که کودک شما دندان‌های قوی برای جویدن دارد، معمولاً حدود ۱۸ ماهگی تا ۲ سالگی، به رژیم غذایی‌اش اضافه شود.

چه زمانی مصرف مغزیجات برای نوزادان را شروع کنیم؟

آخرین تحقیقات نشان می‌دهند که معرفی زودهنگام مغزها و دانه‌ها در واقع می‌تواند از واکنش‌های آلرژیک احتمالی در آینده جلوگیری کند، به این معنی که، در بیشتر موارد، اگر سابقه خانوادگی آلرژی ندارید، می‌توانید زمانی که نوزاد شما آماده خوردن مواد جامد است؛ حدودا  ۶ ماهگی، مصرف مغزیجات را شروع کنید. (در صورت وجود سابقه خانوادگی آلرژی به بادام زمینی، قبل از دادن مغزیجات حتما با متخصص اطفال تماس بگیرید). 

مهم است که به محض دادن مغزیجات به نوزاد (و عدم بروز واکنش‌های حساسیت‌زا)، این کار را ادامه دهید.

دکتر جسیکا هاچمن، متخصص اطفال دارای بورد تخصصی (FAAP) می‌گوید: “مطالعات نشان می‌دهد که مواجهه پایدار و پیوسته، به اندازه معرفی زودهنگام مهم است. والدین باید چندین بار در هفته برای چندین ماه به معرفی آلرژن‌ها(از جمله آجیل و مغزیجات) ادامه دهند.”

روشی ساده و ایمن برای افزودن آجیل به برنامه غذایی نوزاد

روش‌های مختلفی وجود دارد؛ می‌توانید از پودرهای مغزیجات و آجیل استفاده کنید و آن‌ها را روی غذای نوزادتان بپاشید، یا می‌توانید با آرد مغزها پخت و پز کنید.

برای معرفی ایمن انواع آجیل و مغزیجات و همچنین کنجد، که یک آلرژی‌زای رایج دیگر است، مراحل زیر را انجام دهید:

پوره کره مغز را آماده کنید

به یاد داشته باشید: مغزها در شکل طبیعی خود می‌توانند خطر خفگی برای نوزادان باشند (حتی اگر خرد شده باشند). بنابراین یک کره مغز صاف که بدون نمک و شکر است (یا کره دانه، مانند آفتابگردان یا ارده) را با آب گرم، شیر خشک یا شیر مادر مخلوط کنید تا پوره قوام مناسب را پیدا کند. در این مرحله مقدار بسیار کمی از پوره، فقط ¼ قاشق چایخوری به نوزاد بدهید.

به تدریج اضافه کنید

می‌توانید مقدار کمی از پوره مغز/دانه را به نوع دیگری از غذا، مانند پوره سیب، اضافه کنید یا آن را روی یک کراکر یا موز بمالید. همچنین می‌توانید سعی کنید مقدار کمی از پوره را به لب نوزاد خود بمالید.

نوزاد خود را مشاهده کنید

۱۵ تا ۲۰ دقیقه پس از دادن مغز یا دانه به نوزاد، صبر کنید تا واکنش آلرژیک، مانند تورم، کهیر، خارش یا تغییر رنگ اطراف دهان را مشاهده کنید. اگر واکنشی وجود نداشت، می‌توانید به تدریج مقدار مغزها و دانه‌ها را افزایش دهید.

هر مغز را جداگانه معرفی کنید

مغزها و دانه‌های مختلف پروتئین‌های متفاوتی دارند، بنابراین ممکن است نوزاد شما به یک نوع آلرژی داشته باشد اما به نوع دیگر نه. سعی کنید حداقل ۲ تا ۳ روز بین معرفی هر نوع مغز یا آجیل صبر کنید.

مهم است انواع مختلف مغز/دانه را در طی چند روز و با فاصله از هم به نوزاد بدهید تا بتوانید علائم حساسیت‌زای هر کدام را زیر نظر بگیرید.

علائم هشداردهنده حساسیت به آجیل در نوزاد

علائم و نشانه‌های زیر معمولاً در عرض چند دقیقه یا تا چند ساعت پس از مصرف مغزیجات و آجیل ظاهر می‌شوند:

1. واکنش‌های پوستی: کهیر، قرمزی اطراف دهان، تورم لب‌ها یا زبان
2. مشکلات گوارشی: تهوع، گرفتگی، استفراغ یا اسهال
3. علائم تنفسی: خس‌خس سینه، سرفه یا مشکل در تنفس
4. آنافیلاکسی (موارد شدید): مشکل در تنفس، سرگیجه، پوست رنگ‌پریده، از دست دادن هوشیاری

نکته: اگر با یک واکنش خفیف مواجه شدید، با متخصص اطفال خود تماس بگیرید ولی اگر نوزادتان واکنش شدید نشان داد، فورا با اورژانس تماس بگیرید.

توجه داشته باشید: هر زمان قصد دارید برای اولین بار غذایی با احتمال آلرژی‌زایی بالا به کودک خود بدهید، بهتر است زمانی باشد که بتوانید ۶ ساعت علائم و نشانه‌های حساسیت کودک خود را از نزدیک تحت نظر داشته باشید.

جدول اندازه مجاز مصرف آجیل و دانه‌ها در نوزادان

ایده‌های خوشمزه برای استفاده از مغزیجات در غذای نوزاد

• سیب و گردو را بخارپز کنید، سپس آن‌ها را با کمی دارچین در غذاساز پوره کنید.
• کره بادام هندی را در بلغور جو دوسر نوزاد مخلوط کنید.
• بادام‌را در یک غذاساز پودر کنید سپس یک موز را با آن مخلوط کنید.
• کدو حلوایی پخته را پوره یا له کنید، سپس کمی کره بادام زمینی به آن اضافه کنید.
• یک اسموتی با مقداری میوه (مثلاً موز)، شیر مادر یا شیر خشک، و کمی کره مغزی درست کنید.
• از آرد مغز برای پختن خوراکی‌های مناسب نوزاد، مانند بیسکویت‌های آرد بادام استفاده کنید.
• پسته آسیاب شده را با ماست مخلوط و استفاده کنید.
• فندق پودر شده  را به پوره میوه‌ها یا سبزیجات اضافه کنید.
• یک سس ملایم پنیری با بادام هندی برای پاستا درست کنید.
• گردو خرد شده را در مواد سوخاری برای مرغ یا ماهی اضافه کنید.
• مقدار کمی کره بادام هندی در پوره سیب زمینی شیرین مخلوط کنید.
• توپک‌های انرژی با خرما، جو دوسر و مغزهای آسیاب شده درست کنید.

در مجموع با رعایت مواردی که در این مقاله مطرح شد، می‌توانید با خیال آسوده از فواید این دانه‌های مغزی برای نوزاد دلبندتان بهره ببرید.